Zijn onderwijs en werkgevers eigenlijk verschillende diersoorten?

En hoe zorgen we dat we elkaars taal spreken?

Hoe zorg je ervoor dat onderwijs en werkveld elkaar niet alleen ontmoeten, maar elkaar ook echt begrijpen? Die vraag hing als een rode draad boven het LLO Congres 2026 in Burgers’ Zoo, waar ruim 400 professionals uit onderwijs, bedrijfsleven en de publieke sector samenkwamen voor inspiratie, handvatten en nieuwe ideeën. Een toepasselijk decor, want tussen de giraffen, leeuwen en andere bewoners van het park werd al snel duidelijk: ook in LLO lijken we soms verschillende soorten, met ieder een eigen taal, cultuur en leefomgeving.

“Bij de vraag hoe je impact maakt, herkende ik veel van wat we zelf ook al doen. Tegelijkertijd zag ik ook waar we soms nog de laatste stap vergeten te zetten, bijvoorbeeld in waardering, zoals een certificaat als iemand geslaagd is.”

Susan Groenewegen (Kuehne+Nagel) 

De bingokaart volspelen

Dagvoorzitter Wendelien Wouters en moderator Frank Weerheijm gaven de aftrap. En het werd een dag vol interactie, humor en herkenning. Bezoekers kregen een belevingsbingo mee, niet alleen gevuld met kennis- en netwerkdoelen, maar ook met luchtigere opdrachten als favoriete dier gespot en dierensnoepjes gegeten. Vooral dat laatste werd fanatiek opgepakt, mede dankzij de enthousiaste promotie van Wendelien.

Maar natuurlijk draaide de dag om meer dan alleen dierensnoepjes. De centrale vragen lagen al snel op tafel: hoe maak je leren impactvol in een snel veranderende arbeidsmarkt? Wat kan AI daarin betekenen? En hoe zorgen we dat leren meer wordt dan alleen kennis opdoen?

Zoals Frank het verwoordde: “Leren is meer dan kennis verzamelen, het is ook groeien als mens.” Dat bleek een passend startpunt voor een dag waarop bezoekers niet alleen kwamen halen, maar ook veel brachten. Want in de lezingen, panelgesprekken en sessies stond interactie centraal, met veel vragen uit de zaal, gesprekken onderling en herkenbare praktijkvoorbeelden. Juist daarin werd zichtbaar hoeveel organisaties met dezelfde vraagstukken worstelen.

Het LLO-woordenboek

Een van de scherpste inzichten van de dag kwam van Marian Thunnissen van de Universiteit Utrecht. In haar keynote Leren dat werkt, van pilots naar impact hield zij het publiek een spiegel voor: onderwijs en werkgevers spreken nog te vaak een andere taal. Waar onderwijs denkt in termen als doorlopende leerlijn, certificering, maatwerk en ontwikkelpaden, kijken werkgevers eerder naar upskilling, productiviteit, business impact en workforce planning.

Marian riep onderwijsinstellingen op om vaker op de stoel van de werkgever te gaan zitten. Ze benadrukte daarbij dat het grootste deel van leren op de werkvloer plaatsvindt. Als impact zo sterk afhankelijk is van de werkcontext, vraagt dat ook om een andere rol van het onderwijs: minder eenzijdig gericht op formele leeractiviteiten, en juist meer oog voor leren in the flow of work, valideren en het bekijken van ontwikkeling door een andere bril.

Opgenomen in het woordenboek: leergoesting

Na de keynote verspreidden bezoekers zich over de deelsessies en Open Spaces. In een van de sessies introduceerde Els Minner een term die meteen een plek verdient in het LLO-woordenboek: leergoesting. Een prachtig Vlaams woord voor de zin om te leren, die groeit wanneer mensen betekenis ervaren, autonomie voelen, zich veilig voelen, nieuwsgierig mogen zijn en verbonden zijn met anderen.

LLO als antwoord op maatschappelijke vraagstukken

In andere sessies kwam deze vraag terug: hoe maak je leren relevant voor de praktijk? TU Delft liet zien hoe LLO kan bijdragen aan grote maatschappelijke thema’s zoals energietransitie, duurzame steden, AI en mobiliteit. De belangrijkste les: begin niet bij de cursus, maar bij de vraag die speelt in de samenleving of in een sector.

“Bij de lezing van TU Delft werd gezegd: ‘Wat een docent ziet als kwaliteit, is misschien niet wat de werkgever als kwaliteit ziet.’ Het was niet per se een nieuw inzicht, maar wel zo’n moment waarop je denkt: ja, logisch.”

Bas van Klompenburg (Stichting Lezen en Schrijven)

Juist daarom is co-creatie zo belangrijk. Een mooi voorbeeld daarvan kwam van Stedin en ROC Midden Nederland. Hun samenwerking rondom de energietransitie liet zien wat er gebeurt als onderwijs en bedrijfsleven niet starten vanuit een oplossing, maar vanuit een gezamenlijke vraag.

Even een break

Tussen alle inhoudelijke sessies door was er gelukkig ook tijd om even op adem te komen. Tijdens de lunch was er keuze uit gado gado, goedgevulde soep, sapjes en een zelf samen te stellen pokébowl. Ondertussen kon er breeduit genetwerkt worden in de Netwerk Lodge of buiten op het terras onder de goedkeurende blik van de giraffen.

Ook de netwerkwandeling bleek een schot in de roos: Koen en Renée van Markteffect trokken drie keer met een groep door het park om al wandelend te netwerken. Onderweg gingen deelnemers uit onderwijs, bedrijfsleven, de publieke sector en loopbaanbegeleiding met elkaar in gesprek, terwijl ze ook leeuwen, mangrovekwallen en de roodkuiftoerako tegenkwamen. Met een goedgevulde buik en nieuwe contacten op zak was het daarna tijd voor de volgende sessieronde.

Open Spaces

De twee Open Space-workshops brachten onderwijsprofessionals, werkgevers en experts samen rond actuele LLO-vraagstukken. Van technologie en skillsgericht leren tot eigenaarschap, positionering en samenwerking met het werkveld: de grote diversiteit aan onderwerpen zorgde voor een dynamisch geheel. Met als overkoepelende conclusie: succesvol Leven Lang Ontwikkelen draait om verbinding. Tussen onderwijs en werkgevers, tussen visie en uitvoering en tussen mensen die samen willen blijven leren en ontwikkelen.

Ontwikkelen is meer dan opleiden

Een thema dat in meerdere sessies terugkwam, was de vraag hoe je breder naar talent en ontwikkeling kunt kijken. Niet alleen vanuit diploma’s of gevolgde opleidingen, maar vooral vanuit skills: wat kan iemand al, wat wil iemand leren en waar kan iemand waarde toevoegen?

In de sessie Deepdive in het Digital Skills Paspoort werd die gedachte concreet gemaakt. Het Digital Skills Paspoort helpt om vaardigheden zichtbaarder te maken en anders te kijken naar loopbaanontwikkeling. Daarmee sluit het goed aan bij een bredere beweging binnen LLO: van opleiden als losse activiteit naar ontwikkelen als doorlopend proces.

In de panelgesprekken in het auditorium werd die boodschap verder verdiept. De organisaties NS, ORO, CSU/T-Zorg, DHL, Veolia en het Ministerie van Justitie en Veiligheid lieten zien dat LLO overal speelt, maar nooit op precies dezelfde manier. Toch kwam het steeds op hetzelfde neer: ontwikkelen is veel meer dan het aanbieden van een training. Het gaat over de leercultuur op de werkvloer, over ruimte om te oefenen, over leidinggevenden die het goede voorbeeld geven, over motivatie, maatwerk en de vraag hoe leren past in de levensfase van een medewerker.

En dan is er ook nog AI

Alsof het gesprek over LLO nog niet complex genoeg was, kwam daar aan het einde van de dag nog een extra laag bij: AI. In de afsluitende sessie van Hendrik van Zwol werd duidelijk dat AI allang geen toekomstmuziek meer is. Denk aan creatieve tools en snellere analyses, maar ook aan risico’s rondom bias, betrouwbaarheid en desinformatie.

En zoals dat ook voor andere thema’s en organisaties geldt: wacht niet af, maar ga ermee aan de slag. Maak AI onderdeel van LLO, vertaal jargon naar mensentaal en durf te experimenteren. Als luchtige afsluiter maakte Hendrik samen met AI nog een speciaal LLO-lied voor de zaal, waarbij de bezoekers zelf de sambaballen als instrument kozen, met de toepasselijke titel Leren in de flow.

Leven in hetzelfde ecosysteem

Onderwijs, werkgevers, publieke organisaties en zelfstandige professionals lijken soms totaal verschillend. Maar juist door elkaar op te zoeken, vragen te stellen, goed te luisteren en af en toe bewust op de stoel van de ander te gaan zitten, ontstaat er iets waardevols. En daarvoor is het LLO Congres een perfecte gelegenheid.

“Het was een erg effectief bezoek. Ik heb veel ideeën opgedaan over de implementatiestrategie voor LLO, en daar zitten echt bruikbare inzichten tussen.”

Harmen Groenhart (Fontys Journalistiek)

Geen enkele partij kan uitdagingen op de arbeidsmarkt alleen oplossen. Niet als het gaat om impact maken, skills ontwikkelen of bijdragen aan maatschappelijke opgaven. Daarvoor is een ecosysteem nodig waarin je elkaar niet alleen ontmoet, maar elkaar ook echt probeert te begrijpen.

Of, om in de sfeer van Burgers’ Zoo te blijven: misschien hoeven we niet allemaal dezelfde soort te worden. Maar het helpt wel als we elkaar leren verstaan.

Bekijk hier de foto's van het LLO Congres 2026

De volgende editie van het LLO Congres vindt plaats op donderdag 17 juni 2027!